Een Buitenland

"Een buitenland" was een tentoonstelling die een dialoog beoogde tussen werken van Roger Raveel en van belangrijke buitenlandse tijdgenoten. Van 2 februari tot 20 april 2003 waren in het Raveelmuseum schilderijen en tekeningen te zien zijn van internationaal gereputeerde kunstenaars als Karel Appel - Francis Bacon - Georg Baselitz - Jim Dine - David Hockney - Asger Jorn - Nicolas de Staël - Per Kirkeby - Serge Poliakoff - Gerhard Richter - Pistoletto - Tal-Coat - Bram van Velde e.a.

Met deze expositie wilden de organisatoren de positie van Raveel aftasten binnen het internationale kunstgebeuren van zijn tijd en meteen ook de opvatting relativeren dat Raveel een kunstenaar zou zijn met een louter lokale betekenis.
Beweren dat Raveel een regionaal kunstenaar is omdat hij altijd in zijn geboortedorp is blijven wonen of omdat bepaalde voorstellingen op zijn werk hun voedingsbodem vinden in zijn onmiddellijke omgeving getuigt van een kortzichtige en gefrustreerde provincialistische kijk op het internationaal karakter van kunst.

In verband hiermee heeft Raveel destijds in interviews pregnante uitspraken gedaan. Zo zei hij ooit: 'Ik vind bovendien dat het precies de Amerikaanse artiesten waren die meer provincialistisch reageerden dan iemand uit een Vlaams dorpje als Machelen. Ze waren steeds maar bezig met de ene na de andere stroming die zich in de Amerikaanse "Grootsteden" ontpopten, met reacties op reacties, en dat in een erg gesloten circuit. Ik concentreerde me daarentegen op de mentaliteit van de universele mens.'
'Door hier te blijven, heb ik de tijd gehad om te schouwen, om te kijken, om met diep waarnemen bezig te zijn. Ik heb veel dieper kunnen schouwen naar het essentiële van de dingen. Ik was niet zo in beslag genomen door allerlei stromingen en modes, ik kon meer bezig zijn met het waarnemen van het wezenlijke van het bestaan. En dat is misschien wel het eigene van de Vlaamse kunst.'

De titel van de tentoonstelling "Een buitenland" heeft dan ook een relativerende connotatie. Het buitenland van Raveel is door toeval van geboorte en herkomst Machelen - aan - de - Leie maar het zou evengoed Parijs, Keulen, Los Angeles of Collioure geweest kunnen zijn.

Het is ook een buiten - land in die zin dat het buiten de officiële centra ligt waar het kunstcircuit "opereert". Het ligt letterlijk buiten d.w.z. niet in de grote stad. Het impliceert een zekere afzijdigheid maar tevens wijst het op een betrokkenheid bij wat in andere buitenlanden gebeurt. Raveel heeft zich nooit afgesloten van de eigentijdse kunst. Integendeel. Hij is zomaar geen overjaarse traditionalist. Reeds in het begin van de jaren 50 had hij banden met de schilders van de Cobrabeweging als Karel Appel en Corneille.
Hij reisde naar Italië, werkte er in Albisola, ontmoette er Lucio Fontana en Asger Jorn en exposeerde er met hen.
Hij heeft steeds met open ogen het reilen en zeilen in de ontwikkeling van de hedendaagse kunst gevolgd, maar heel eigenzinnig heeft hij altijd zijn eigen weg gezocht.

Toen popart en nouveau realisme de kunstscène beheersten ontdekte de kunstkritiek dat Raveel als een voorloper van deze richtingen kon worden beschouwd.
In zijn abstracte periode (halfweg de jaren 50) vinden we elementen terug die zo kenschetsend zijn voor de Nieuwe Wilden uit de jaren 70.

Wat en hoe schilderde Raveel in de glorietijd van Cobra ?

Hoe staat zijn werk t.o.v. de hiëratische schilderijen van Poliakoff ?

Hoe tegengesteld zijn de picturale talen van Raveel en Francis Bacon ?

Wat betekenen spiegels voor Pistoletto en wat voor Raveel ?

In hoeverre is Raveel een tijdgenoot van Baselitz ?

Stond zijn werk destijds zo veraf van Nicolas de Staël en Tal-Coat ?

Al vragen die "Een buitenland" wilde stellen. Al vragen ook die op deze tentoonstelling uit de picturale ervaring konden oprijzen.

1
Klik om te vergroten
Tentoonstellingsbeeld 'Een Buitenland'

3
Klik om te vergroten
Tentoonstellingsbeeld 'Een Buitenland'